A ata agora portavoz local do PP, tamén líder do partido na provincia, Elena Candia, converteuse este xoves na cuarta dirixente en ter o bastón de mando en Lugo neste mandato tras prosperar a moción de censura impulsada co apoio de María Reigosa, unha concelleira tránsfuga que deixou o PSOE e pasou a ser non adscrita.
A manobra que devolveu ao PP o poder en Lugo despois de 27 anos saíu adiante nun pleno que, a pesar de estar marcado pola tensión, seguiu o guión previsto na forma e no fondo: con chamamento nominal, sumáronse os 13 votos favorables (os dos populares e Reigosa), fronte a loas 12 socialistas e nacionalistas que dixeron ‘non’.
Fóra, ante un enorme despregamento policial, centos de persoas clamaban contra a moción. Fronte aos berros e asubíos, numerosos alcaldes e outros dirixentes populares chegados de toda Galicia para apoiar a Candia, coa secretaria xeral do partido, Paula Prado, á fronte, defendían á nova rexedora e reivindicaban entrar ao pleno (non en balde, levaban varias horas facendo cola para iso).
Finalmente, non houbo convidados dentro do salón de plenos, máis aló de policías locais e numerosos xornalistas de Lugo e foráneos convocados a cubrir a primeira moción de censura da historia democrática lucense, décimo cuarta do mandato e a primeira no que vai de século nunha cidade galega.
Superado o debate, no que socialistas e nacionalistas, cos ata hoxe alcalde, Miguel Fernández, e tenente de alcalde, Rubén Arroxo, á fronte, non escatimaron en descualificativos ao PP e lanzaron o aviso de que “Lugo non esquece”, Candia tomou posesión do baston de mando municipal –optou por xurar o seu cargo–.
Os representantes municipais de PSOE e BNG abandonaran o pleno tras prosperar a moción de censura, Reigosa mudouse de lado e ocupou un asento á beira dos edís populares e, tras o discurso de investidura de Candia, a edila tránsfuga protagonizou un dos abrazos máis intensos coa xa alcaldesa.
“NUNCA TRAPICHEEI”
Tras días marcados por acusacións, reiteradas este xoves, de “comprar” o poder, Candia aproveitou o seu discurso de investidura para tratar de xustificar a iniciativa que impulsou apoiada por unha edila tránsfuga exsocialista. “Nunca trapicheé”, proclamou, antes de defender que “outro Lugo é posible” e de reivindicar que tratará de convencer “con feitos” a quen lle apoian e aos que non.
Se na súa intervención previa, aínda como candidata, acusara ao bipartito de PSOE e BNG de malgastar e citara asuntos como o trato aos traballadores ou a “incapacidade” de sacar adiante “proxectos estratéxicos para a cidade”, aproveitou o seu primeiro discurso como alcaldesa para repasar os distintos compromisos coa cidade que xa enumerara na xornada na que rexistrou a moción de censura.
Agradecida a quen lle apoia (no seu partido e aos seus familiares –acompañábanlle no Consistorio, dixo, o seu pai e o seu padriño–), Candia afeou a actitude dos seus rivais políticos e rememorou que ela mesma tamén sufriu anos atrás unha moción de censura na Deputación e “a actitude foi totalmente distinta”; e insistiu nunha idea: a “razón fundamental” pola que está na conxuntura actual é por gañar “claramente as eleccións de 2023”.
“Pero sobre todo, despois de moito traballo, moito equipo e moito proxecto. Chego cunha profunda convicción de que outro Lugo é posible, de que Lugo merece máis. E sobre todo, de non deixar nunca de tentalo”, esgrimiu, antes de reivindicar os ensinos recibidos da súa familia, “moi humilde, pero profundamente honesta”. “Nunca trapicheei, nin trapicheo, nin trapichearei”, defendeu.
“NON SON RENCOROSA; TENDEMOS A MAN”
“Isto vai de Lugo, desa cidade e das súas xentes que me acolleron”, rememorou a tamén excalcaldesa de Mondoñedo. “Porque Lugo é unha cidade que nunca pregunta onde naciches. É profundamente acolledora. Que me falou, que me ensinou. E que estando ao seu lado deume forza para liderar o que hoxe empeza. A miña forma de traballar estando á beira da xente, con humildade, con proximidade, con empatía. E gobernando para todos”, garantiu.
Non en balde, reivindicou que Lugo necesita “a todos” e proponse articular un goberno “sen rancor” –xa defendera que a súa intención era asumir a Alcaldía sen “revanchismos”–. “Non son rencorosa; pensamos en positivo, tendemos a man como fixemos sempre coa oposición”, proclamou, nun discurso en que se reivindicou como unha municipalista e unha constitucionalista “convencida”.
“VENCEREDES, PERO NON CONVENCEREDES”
Antes, na súa última intervención como alcalde, Miguel Fernández censurou que o PP vise na traxedia vivida nas filas socialistas, coa morte de tres concelleiros, “unha oportunidade para alcanzar por vías indirectas o poder que a cidadanía non lle concedeu nas urnas” e sostivo que asegurar que esta moción está xustificada “é unha mentira”.
“Pero hai algo aínda máis grave, esta moción susténtase sobre unha traizón que non só é politicamente cuestionable, senón que é moralmente inaceptable. Susténtase no transfuguismo, unha práctica que distorsiona a vontade popular e rompe o equilibrio que os veciños decidiron libremente. Ese equilibrio non era un erro, era a expresión da pluralidade de Lugo”, advertiu.
“E o máis sorprendente é que esta operación incumpre mesmo os propios estatutos do partido que a promove”, apostilou.
O nacionalista Rubén Arroxo, pola súa banda, ha rebautizado o acordo que deu pé á moción de censura como “o pacto das trapalleiras”, e citou a Miguel de Unamuno: “Venceredes, pero non convenceredes”.
“Non hai nada peor que unha persoa que traizoa ou mercadear con quen traizoa a súa palabra”, afeou, para acusar os promotores da iniciativa de “crear un clima de crispación e inestabilidade que xamais se deu na cidade” e “tirar por terra o traballo a cambio dunha ambición persoal”.
Así mesmo, a portavoz do PSOE, Ana González Abelleira, acusou a PP e á edil tránsfuga de consumar o pacto “na escuridade dos despachos e coa traizón dos principios éticos fundamentais”. Tamén sostivo que nos últimos anos Lugo “liderou unha auténtica transformación social e urbana” e dixo que o goberno bipartito termina hoxe as súas responsabilidades “coa cabeza alta”.
Por último, o popular Ramón Cabarcos defendeu a lexitimidade da moción de censura. “Non é unha alteración do sistema democrático, senón parte do seu funcionamento”, dixo.
MÁIS DE DÚAS DÉCADAS DE GOBERNOS SOCIALISTAS
A iniciativa devolveu aos populares o poder despois de 27 anos de socialistas á fronte da Alcaldía (en solitario ou en coalición co BNG, segundo a etapa). Joaquín García Díez era ata agora o último rexedor popular ata que José López Orozco foi elixido alcalde en 1999.
Orozco estivo á fronte do goberno local ata 2015, cando Lara Méndez o sucedeu, converténdose na primeira muller en ocupar a cadeira de brazos de Alcaldía.
A socialista renovou en dúas ocasións máis, pero neste último mandato, en 2023, ocupou menos dun ano a Alcaldía, para deixar a política municipal e integrarse na lista ao Parlamento de Galicia que encabezaba o líder do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, quen se presentou como candidato á Xunta (os socialistas quedaron situados como terceira forza no hemiciclo autonómico).
Foi sucedida por Paula Alvarellos (a quen Candia citou este xoves na súa intervención), que morreu de forma repentina, tras sufrir un infarto, un ano despois, deixando a Alcaldía en mans de Miguel Fernández.
