A Fonsagrada inaugurou este sábado un novo espazo cultural dedicado a Antonio Fraguas ‘Forges’, nun acto que converteu o antigo edificio consistorial do municipio nun lugar de homenaxe, divulgación e memoria arredor dun dos humoristas gráficos máis recoñecidos do Estado. A nova instalación, situada no inmoble que durante un século foi sede do Concello, nace coa vontade de manter vivo o vínculo do creador coa terra do seu pai e de achegar a súa obra ás novas xeracións.
A apertura reuniu na localidade da montaña lucense representantes institucionais, familiares do artista e numerosos veciños, que encheron as rúas nunha xornada marcada pola presenza do ministro de Asuntos Exteriores, José Manuel Albares. O titular de Exteriores reivindicou a figura de Forges como un autor que “puxo sempre as persoas no centro” e defendeu que a súa obra segue a ter vixencia nun contexto no que, segundo sinalou, medran os discursos de confrontación.
“Forges ensinounos que a humanidade se constrúe cada día con empatía, con convivencia, con enxeño e coa capacidade de dialogar e de escoitar o outro, o diferente”, afirmou Albares durante a inauguración. O ministro asegurou que eses principios “son valores” que comparte e que, segundo indicou, tamén inspiran a política exterior de España.
O acto tivo lugar nun concello de pouco máis de 3.000 habitantes, situado no límite con Asturias e considerado o municipio de maior extensión territorial de Galicia. A Fonsagrada mantén unha ligazón especial con Forges pola orixe familiar do humorista, cuxo pai naceu nesta zona da montaña lucense. Esa relación, lembraron os asistentes, estivo presente ao longo da vida do autor.
Familiares de Forges desprazáronse desde Madrid para participar na inauguración. Entre eles estivo o seu fillo, Toño Fraguas, que destacou a importancia de que o humorista conte cun lugar estable de lembranza na Fonsagrada. “É un motivo de moitísima emoción, de moita alegría, porque é recuperar unhas raíces que meu pai sempre coidou”, sinalou.
O novo espazo expositivo permite percorrer diferentes aspectos da traxectoria do creador a través de obras, materiais persoais e obxectos vinculados ao seu proceso de traballo. Entre as pezas que se poden ver figura o seu primeiro taboleiro de debuxo, ademais doutros “utensilios curiosos” relacionados coa súa actividade artística.
A mostra tamén pretende explicar as preocupacións, referencias e valores presentes nas súas viñetas. Segundo explicou Toño Fraguas, a intención é que o centro funcione como un lugar de memoria, pero tamén como unha porta de entrada para quen non coñeceu directamente a figura do humorista. “Esperamos que lle guste moito á xente e que, sobre todo á xente nova, lle sirva para coñecer unha figura que, desgraciadamente, tal e como vai o mundo de rápido, é doado que se esqueza pronto”, afirmou.
Na súa intervención, o ministro de Exteriores definiu a obra de Forges como unha achega marcada por unha mirada “profundamente humanista”. Albares contrapuxo esa perspectiva á expansión dos “discursos do odio” e dos “extremismos”, e subliñou que o humorista soubo exercer a crítica desde o respecto e a defensa da liberdade.
“El lembraba que se pode criticar sen alimentar o odio, que a liberdade de expresión atopa a súa maior fortaleza cando se exerce con respecto, con humanidade e, sobre todo, algo que en moitas ocasións estamos perdendo hoxe en día, que o humor é ante todo unha expresión de liberdade, unha ferramenta poderosa de diálogo e de tender pontes”, declarou.
O ministro tamén puxo o foco no valor histórico da obra de Forges, ao considerar que o novo centro “acolle unha parte importante da historia de España”. Ao seu xuízo, o humorista non só contribuíu a facer rir varias xeracións, senón tamén a estimular a reflexión colectiva. “Forges fíxonos rir, pero sobre todo fíxonos reflexionar”, indicou.
Albares salientou ademais a capacidade do autor para defender valores como a convivencia, a tolerancia, a igualdade, a solidariedade e a paz. Nesa liña, lembrou que Forges insistía en non normalizar o sufrimento alleo e engadiu que eses principios “están sendo abertamente desafiados” na actualidade.
A ANTIGA CASA CONSISTORIAL, REHABILITADA TRAS MÁIS DUNHA DÉCADA SEN USO
A Casa de Forges ocupa un edificio datado en 1846, que foi durante aproximadamente cen anos a sede do Concello da Fonsagrada e que levaba máis dunha década sen actividade. A súa rehabilitación permitiu recuperar un inmoble vinculado á historia local e dotalo dun novo uso cultural e turístico.
O proxecto foi desenvolvido coa participación de dous arquitectos locais e integra tamén a oficina de turismo, co obxectivo de que o espazo sirva como punto de acollida para visitantes e peregrinos que chegan ao municipio, especialmente a través do Camiño Primitivo. Deste modo, o Concello busca unir patrimonio, memoria e promoción cultural nun mesmo equipamento.
O alcalde da Fonsagrada, Carlos López, definiu a apertura como algo máis que a posta en marcha dun edificio. “Hoxe non abrimos simplemente un edificio, abrimos unha casa, a Casa de Forges na terra do seu pai, a casa dun legado que xa é de todos”, afirmou durante o acto.
López lembrou tamén a figura dun dos principais impulsores do proxecto, primo do artista e xa falecido, e destacou que Forges foi un dos grandes nomes do humor gráfico contemporáneo. Segundo indicou, durante décadas foi capaz de poñer “palabra e conciencia” á vida diaria do país cunha linguaxe propia e cun trazo recoñecible.
O rexedor incidiu en que detrás das súas viñetas había “algo máis ca humor” e reivindicou o vínculo que sempre uniu o creador coa montaña lucense. Coa apertura deste centro, explicou, o Concello asume a tarefa de custodiar o legado de Forges, facelo accesible e transmitilo ás novas xeracións.
CULTURA COMO OPORTUNIDADE PARA O TERRITORIO
A inauguración contou tamén coa presenza da subdelegada do Goberno en Lugo, Olimpia López, e da presidenta da Deputación de Lugo, Carmela López, que puxo en valor a colaboración institucional e social que fixo posible o novo espazo.
A presidenta provincial defendeu que a recuperación do antigo concello e a súa conversión nun centro cultural demostran que a cultura pode actuar como motor para os municipios. Ao seu xuízo, iniciativas deste tipo permiten conservar a memoria, recuperar patrimonio e ampliar a oferta cultural da provincia.
“Investir en cultura é investir no territorio”, afirmou Carmela López, quen considerou que proxectos como a Casa de Forges xeran actividade, movemento e novas oportunidades nos concellos. A presidenta da Deputación enmarcou a nova instalación nunha aposta por fortalecer a vida cultural da Fonsagrada e por situar a localidade como referente na difusión do legado do humorista.
Coa apertura deste espazo, A Fonsagrada incorpora ao seu patrimonio un centro dedicado a unha figura que marcou durante décadas a prensa e a cultura popular. A Casa de Forges queda así como un lugar permanente de encontro coa obra dun autor que fixo do humor unha forma de observación social e que mantivo, segundo destacaron familiares e institucións, unha relación constante coas súas raíces galegas.
