O Pleno da Deputación de Lugo aprobou este martes unha proposta de Goberno en defensa da autonomía e do financiamento dos concellos e das deputacións galegas fronte ao Anteproxecto de Lei de Administración Local de Galicia (ALALG). Unha proposta de Goberno que saíu adiante cos votos a favor de PSdeG e BNG e que contou cos votos en contra do PPdeG.
“Si que podemos coller máis competencias, pero teñen que ser financiadas”, afirmou a Presidenta da Deputación, Carmela López, antes do inicio da sesión, incidindo en que o actual texto non acompaña as novas obrigas de partidas orzamentarias.
O Deputado Pablo Rivera Capón foi o encargado de defender unha postura que, segundo sinalou, non entra en “matices técnicos”, senón en cuestións de fondo: “quen decide, quen paga e quen responde cando a veciñanza chama á porta dun concello ou da propia Deputación”. Nese sentido, pídese que se retire ou reformule substancialmente o documento antes da súa tramitación parlamentaria.
Rivera Capón recoñeceu que a actualización dunha lei vixente desde 1997 é necesaria, pero advertiu de que non pode facerse a costa de debilitar a autonomía local nin de trasladar novas obrigas ás entidades locais sen os recursos correspondentes. “Tal e como está formulado, o anteproxecto non fortalece o municipalismo: tutela, recentraliza e traslada responsabilidades sen garantir financiamento”, afirmou.
O Goberno provincial puxo especial énfase nas deficiencias do proceso de elaboración da norma. Segundo expuxo o deputado, o texto “nace mal tramitado” ao non contar coa participación efectiva de concellos e deputacións, e ao non cumprir coa consulta pública previa establecida no artigo 133.1 da Lei 39/2015.
A isto súmase, segundo denunciou, a ausencia de memorias económicas, un elemento que considerou imprescindible para avaliar o impacto real da lei: “é fundamental saber canto custa o que se anuncia e quen vai asumir a factura”. Neste sentido, advertiu de que a asignación de competencias sen financiamento suficiente acaba por converter a autonomía local en “papel mollado”.
Defensa do modelo territorial e dos concellos pequenos
Outro dos eixos centrais das alegacións presentadas pola Deputación de Lugo ten que ver coa protección do modelo territorial galego. A institución provincial mostrou a súa preocupación por un texto que elimina referencias a figuras propias como parroquias e comarcas, ao tempo que introduce un marco competencial pouco definido.
Rivera Capón advertiu de que esta indefinición pode ter consecuencias especialmente negativas para os concellos máis pequenos, ao abrir a porta a delegacións que limiten a súa capacidade real de decisión e xestión. Ademais, alertou de posibles procesos de reorganización territorial sen garantías democráticas suficientes.
Neste contexto, a Deputación reclamou o respecto á Carta Europea de Autonomía Local e insistiu en que calquera proceso de fusión municipal debe contar coa participación activa da cidadanía.
Críticas ao financiamento e ao Fondo de Cooperación Local
O financiamento foi outro dos puntos máis criticados. O deputado subliñou que non se pode falar de eficiencia se esta se traduce en “máis obrigas e a mesma carteira”.
En relación co Fondo de Cooperación Local, denunciou que a súa suposta natureza “incondicionada” queda en cuestión coa creación de subfondos que, na práctica, condicionan o acceso aos recursos. “É un xogo de palabras que reduce a marxe real de decisión das entidades locais e dificulta a planificación, ao depender cada ano dos orzamentos”, explicou.
20 alegacións e vontade de diálogo institucional
A Deputación de Lugo presentou un total de 20 alegacións ao texto, que foron aprobadas no Pleno e que buscan introducir cambios substanciais na futura norma.
O Goberno provincial reiterou a súa disposición ao diálogo institucional e lembrou que esta posición xa foi trasladada pola Presidenta ao presidente da Xunta, nun encontro no que se puxo de manifesto o ton construtivo da proposta. Así mesmo, avanzou que este proceso terá continuidade nunha reunión bilateral Xunta–Deputación, na que se abordarán as alegacións “punto por punto”. O obxectivo, segundo indicaron, é lograr unha reforma útil e equilibrada antes da súa tramitación parlamentaria.
A Deputación insistiu en que non se trata de bloquear unha reforma necesaria, senón de evitar unha mala reforma: unha que amplíe obrigas sen financiamento, introduza mecanismos de tutela, altere o modelo territorial e abra a porta a decisións estruturais sen garantías.
Non á guerra
O Pleno tamén aprobou a moción presentada polo grupo socialista en contra da guerra, defendida polo deputado Xosé María Arias. A iniciativa expresa o rexeitamento da Deputación a calquera conflito bélico e reafirma o compromiso coa paz, o diálogo e a cooperación entre pobos como únicas vías para a resolución de conflitos.
A proposta, que saíu adiante cos votos de PSdeG e BNG, e que contou coa abstención do PPdeG, recolle os seguintes puntos de acordo: reclamar aos Estados Unidos, a Israel e a Irán o cesamento inmediato das hostilidades antes de que o conflito alcance dimensións aínda máis graves; repudiar o réxime de Irán pola represión e pola vulneración dos dereitos fundamentais da súa cidadanía, especialmente das mulleres; defender que única saída do conflito ten que ser a diplomática e política; expresar a solidariedade do pobo galego coas vítimas civís e con todas as persoas que están sufrindo as consecuencias de violencia e apoiar a posición do Goberno de España neste sentido.
