Unha das mámoas do xacemento de Pena Grande, en Vilalba, resultou afectada polos traballos dunha suposta plantación ilegal de eucalipto. Así consta na denuncia presentada perante o Servizo de Protección da Natureza (Seprona) polos grupos Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (Adega) e Patrimonio da Mariña. O ben patrimonial foi danado polos profundos sucos realizados sobre a estrutura da mámoa novena.
Este sitio arqueolóxico é de gran valor. Está conformado por dez túmulos e dous abrigos paleolíticos. Segundo indicaron as asociacións denunciantes, as operacións de maquinaria na plantación de eucalipto removeron parte da estrutura, afectando á cámara de devandita mámoa. O ben patrimonial agrupa diferentes vestixios arqueolóxicos que, debido á súa antigüidade, están considerados entre os máis importantes de Galicia.
Deste espazo saíron centos de pezas de cuarzo e sílex que agora están no Museo da Prehistoria de Vilalba. O xacemento é parte dun predio de 35 hectáreas de titularidade pública, resultado da concentración parcelaria. Este conxunto ía ser subastado en novembro polo Ministerio de Facenda por menos de 8.000 euros, mais o Concello solicitou a cesión do terreo logo das presións dos colectivos a prol do patrimonio. A comezos deste ano, a corporación local recibiu comunicación de que o xacemento de Pena Grande pasaría a ser de propiedade municipal.
Con todo, este ben patrimonial segue exposto aos usos depredadores, e dende Adega e Patrimonio da Mariña piden “sensibilidade” á Consellería de Cultura fronte a industria do eucalipto. Xa o pasado decembro, Adega e outras 17 asociacións defenderon no Parlamento Europeo unha batería de medidas para limitar a eucaliptización e protexer o patrimonio histórico, despois das 60 denuncias presentadas conxuntamente con Mariña Patrimonio contra o sector forestal por danos a mámoas, dolmens, castros ou petroglifos.
