O pleno da Deputación de Lugo celebrou unha sesión marcada polas reivindicacións territoriais, o acceso á vivenda e a mellora dos servizos públicos. As iniciativas para reclamar á Xunta unha repartición máis equilibrada do Fondo de Compensación Interterritorial e un maior impulso á vivenda pública saíron adiante cos votos do PSdeG, o BNG e o deputado non adscrito, mentres que o PP votou en contra.
A presidenta provincial, Carmela López, defendeu a necesidade de que os recursos públicos distribúanse con transparencia e tradúzanse en solucións concretas. “Lugo necesita unha repartición transparente dos fondos e investimentos que se traduzan en solucións reais para as persoas”, salgou para criticar que a provincia leve anos sen recibir financiamento do Fondo de Compensación Interterritorial. Tamén lembrou que, a pesar dos anuncios de 350 millóns de euros para vivenda, en Lugo hai 3.444 solicitudes de vivenda protexida.
A primeira das iniciativas aprobadas reclama á Xunta de Galicia un modelo de distribución do Fondo de Compensación Interterritorial (FCI) transparente e equilibrado, que teña en conta as necesidades específicas da provincia lucense.
A portavoz socialista, Pilar García Porto, lembrou durante o debate que Lugo está excluída desde 2022 da repartición duns fondos que representan unha media de 38 millóns de euros anuais para Galicia. Segundo indicou, en 2024, último exercicio analizado polo Consello de Contas, a totalidade dos recursos destinouse ao hospital Montecelo, en Pontevedra.
“Non estamos a pedir privilexios para Lugo, estamos a pedir xustiza territorial”, defendeu García Porto. A socialista reclamou á Xunta que estableza criterios públicos e obxectivos, distribúa os recursos atendendo ás necesidades do catro provincias e explique o destino dos fondos que quedan sen executar.
A proposta, apoiada por socialistas e nacionalistas, insta o Goberno galego a revisar o modelo que concentra a asignación nun único proxecto e a distribuír os recursos entre as provincias que máis os necesitan. Tamén expón que as prioridades de investimento teñan en conta as necesidades de infraestruturas, equipamentos e servizos públicos.
A VIVENDA PÚBLICA, OUTRA DAS PRIORIDADES
O acceso á vivenda centrou a segunda iniciativa do grupo socialista, que pide á Xunta aumentar a promoción de vivenda pública na provincia e apoiar medidas que faciliten o acceso a un fogar digno tanto a inquilinos como a propietarios.
García Porto cifrou en 35.703 as persoas inscritas no Rexistro de Demandantes de Vivenda de Galicia, das cales 3.444 corresponden a Lugo. Tamén sinalou que entre 2010 e 2023 a Xunta promoveu unicamente 5.869 vivendas protexidas en toda Galicia, a pesar de ter as competencias nesta materia. “Menos anuncios e máis vivendas, porque o dereito a un fogar non pode quedar en promesas”, afirmou.
A Deputación reclama que se acelere a execución do orzamento autonómico destinado a vivenda, que se cre unha bolsa de vivendas públicas para atender situacións de urxencia social e que se axude aos concellos a afrontar problemas que repercuten directamente na oferta residencial, como a proliferación de vivendas de uso turístico.
O financiamento europeo foi outro dos asuntos tratados durante o pleno, por mor dunha moción do PP para crear un departamento específico de fondos europeos. O deputado provincial de Promoción Económica e Social, Pablo Rivera Capón, respondeu que a Deputación de Lugo conta desde 2019 cunha área de Proxectos Europeos e que a institución xestionou 74 millóns de euros de financiamento europeo desde 2007.
Rivera Capón destacou así mesmo a recente creación do Centro de Innovación Territorial, dotado con seis técnicos, para reforzar a captación de recursos e prestar apoio aos concellos.
Ao seu xuízo, a proposta popular expón crear unha estrutura que xa existe. Tamén lembrou que a Deputación puxo en marcha programas financiados con fondos europeos para favorecer a dixitalización municipal e mellorar a eficiencia da iluminación. Neste contexto, denunciou que numerosos concellos gobernados polo PP non se adheriron a estas iniciativas, algo que atribuíu a intentos de boicot ou a deixamento.
Pola súa banda, o portavoz popular, Antonio Ameijide, defendeu que os municipios máis pequenos necesitan recorrer a outras institucións para financiar investimentos e proxectos que non poden asumir cos seus orzamentos ordinarios.
A atención ás persoas maiores tamén xerou críticas entre os grupos. Rivera Capón cuestionou a falta de novas residencias públicas construídas pola Xunta na provincia durante o oito anos de Fabiola García á fronte da Consellería de Política Social e contrapuxo o esforzo da institución provincial para ampliar a rede de atención ás persoas maiores.
O BNG PIDE MELLORAS NAS POLÍTICAS SOCIAIS E NAS AMBULANCIAS
O grupo provincial do BNG chamou a participar na folga xeral convocada para o 11 de novembro obtendo o respaldo dos deputados. Efrén Castro defendeu a súa importancia para avanzar en políticas sociais e frear o avance da dereita e a extrema dereita .
Os nacionalistas tamén lograron sacar adiante unha iniciativa para reclamar á Xunta máis recursos e persoal para o servizo de ambulancias. A portavoz do BNG, Iria Castro, pediu que o novo contrato teña en conta a dispersión da poboación e a orografía da provincia. “Non basta con cumprir cos cocientes de ambulancias por persoa, senón que é necesario ter en conta a dispersión e a orografía da provincia para garantir unha atención a situacións de emerxencia nos tempos adecuados”, explicou.
DEBATE SOBRE O GALEGO
A actualización do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega foi obxecto doutra moción, presentada polo Grupo Provincial Popular. A iniciativa saíu adiante cos votos favorables do PP e o PSOE e o voto en contra do BNG. O seu obxectivo era apoiar o traballo desenvolvido polo Goberno galego no marco do Pacto pola Lingua, un proceso de diálogo no que participaron máis de 130 profesionais de distintos sectores e que reuniu máis de 1.400 achegas de institucións, entidades e particulares.
A sesión tivo tamén un compoñente educativo coa asistencia de preto de medio centenar de alumnos e alumnas de entre 8 e 9 anos do colexio San José de Lugo. O deputado Pablo Rivera recibiunos e a presidenta, Carmela López, compartiu un intre con eles antes do comezo do pleno para explicarlles como funciona a institución provincial e cal é o seu labor.
