O orixinal do ‘Livro da Montaria’ será entregado este xoves ao Arquivo Provincial de Lugo

O libro entregarase ao Arquivo Provincial de Lugo o xoves 4 de abril nun acto que terá lugar no Parador de Santo Estevo, en Ourense, no marco da celebración do Consello de Patrimonio Histórico.

Presentación do recuperado manuscrito medieval do ?Livro dá Montaria? no O meu. Óscar do Pozo - Europa Press

O Ministerio de Cultura e Deporte e a Policía Nacional presentaron, este martes 2 de abril en Madrid, os fragmentos orixinais do ‘Livro da Montaria’ do rei João I de Portugal recuperados en setembro de 2014, que se entregarán ao Arquivo Provincial de Lugo este xoves 4 de abril.

“É un dos manuscritos medievais máis importantes da cultura portuguesa e garda o interese dos reis ao redor da montería porque era unha forma de prepararse para a guerra”, segundo sinalou en rolda de prensa o subdirector xeral dos Arquivos Estatais, Severiano Hernández Vicente.

“O ‘Livro da Montaria’ é un manual de montaría e cetraría escrito por iniciativa de João I, do que xa había referencia con Duarte I, que estuda as presas e técnicas de caza e converteuse nun extraordinario ben cultural, polo que hai que resaltar o conxunto de operacións que se levaron a cabo contra o espolio para a súa recuperación”, engadiu o director xeral de Belas Artes, Román Fernández-Baca sobre o manuscrito que se consideraba desaparecido ou destruído tras a expulsión das Xesuítas no século XVIII, que custodiaban a peza no colexio da Compañía de Jesús en Monforte de Lemos desde 1600.

Hernández Vicente explicou que, a pesar disto, non se atopou o manuscrito completo e que deben esperar a que especialistas e historiadores portugueses terminen as investigacións sobre o libro redactado entre 1415 e 1433.

Neste sentido, a Policía Nacional recuperou, en setembro de 2014, un fragmento do manuscrito que fora expoliado por unha persoa, para entón falecida, e que subtraera este e outros documentos do depósito notarial de Monforte de Lemos en 1995. “A familia, que gardaba os documentos na súa casa, entregounos o material voluntariamente en canto soubo o caso”, indicou o comisario xefe da Unidade de Delincuencia Especializada e Violenta da Policía Xudicial, Enrique Juárez.

“A primeira noticia sobre o documento tivémola no 2000 coa publicación dun catedrático galego chamado Ramón Lorenzo Vázquez, quen copia unha folla do fragmento; posteriormente, en 2010, Juan-Carlos Conde da Universidade de Oxford escribe un artigo sobre esa copia nunha homenaxe en Nova York, onde debate a identidade do autor e denuncia que o manuscrito está en mans privadas”, explicou Hernández Vicente.

Respecto diso, agregou que a recuperación do fragmento “coincidiu coa recuperación en paralelo doutros fragmentos reutilizados como garda en distintos protocolos notariais do século XVIII do Concello de Monforte”.

O libro entregarase ao Arquivo Provincial de Lugo o xoves 4 de abril nun acto que terá lugar no Parador de Santo Estevo, en Ourense, no marco da celebración do Consello de Patrimonio Histórico.

“O PATRIMONIO É IDENTIDADE”

Durante a presentación do ‘Livro dá Montaria’, Hernández Vicente destacou que “o patrimonio é identidade dos pobos” e que “é necesaria a colaboración con outras culturas como a portuguesa para preservalo”.

“É necesario que clasifiquemos e fagamos inventario do noso patrimonio, porque levar ‘As Meninas’ de Velázquez dun país a outro é diferente a levar un documento. Hai 60 anos pensabamos que o mellor era gardar nunha cámara acoirazada os bens valiosos, pero agora pensamos todo o contrario, a mellor maneira de protexelo é difundir a súa existencia”, subliñou.

Pola súa banda, Juárez engadiu que “para a Policía é un orgullo intervir e recuperar o patrimonio español” e dixo que a súa brigada está a disposición dos cidadáns para recbir chamadas en caso de coñecer casos de espolios. “Necesitamos o fluxo de información cos cidadáns para abrir este tipo de investigacións”, concluíu.

UN MANUAL DE CETRARÍA E MONTERÍA

O ‘Livro da Montaria’ só se coñecía por testemuños medievais, entre eles as referencias feitas polo fillo e sucesor de Joâo I, o rei Duarte I, e os inventarios da súa biblioteca, segundo destacaron os expertos.

Ata o achado deste manuscrito, considerábase que tan só existían tres copias, todas elas posteriores á época medieval. A máis antiga, datada en 1626 e realizada a partir do manuscrito de Monforte de Lemos, consérvase hoxe na Fundación Oriente de Lisboa. As dous posteriores elaboráronse en 1844 e en 1897 e áchanse na Biblioteca Nacional de Lisboa e na Biblioteca Xeral da Universidade de Coimbra, respectivamente.

Ademais do fragmento agora recuperado, no Arquivo Provincial de Lugo consérvanse dez pregos enteiros, dez medios pregos e catro fragmentos, maioritariamente do libro primeiro e do terceiro e, en menor cantidade, do libro segundo. Trátase dun texto a dúas columnas, con iniciais adornadas en cores vermello, azul e violeta, prolongándose os ornamentos cara á parte inferior da folla.